Ruồi đục quả hại thanh long

T6, 03/16/2012 - 15:01

Ruồi đục quả là đối tượng gây hại nguy hiểm hàng đầu ở tất cả các vùng trồng cây ăn quả ở nước ta. Mức độ thiệt hại hàng năm do chúng gây ra rất lớn vì chúng có rất nhiều loài, gây hại trên nhiều loại rau quả và hầu như gây hại quanh năm. Ruồi đục quả còn là đối tượng kiểm dịch rất khắt khe của tất cả các nước nhập khẩu rau quả tươi [1].

(Bài viết này mang tính chất tham khảo. Kiến thức sâu sẽ được tìm thấy trong những tác phẩm chuyên khảo, quy trình do cơ quan quản lý ban hành.)

Nội dung

1. Mô tả thanh long

2. Sâu bệnh hại thanh long

3. Mô tả ruồi

4. Đặc điểm gây hại

5. Các biện pháp phòng trừ tổng hợp

6. Phụ lục

7. Tài liệu tham khảo

Mô tả thanh long

Thanh long là tên của một chi thuộc họ xương rồng được trồng lấy quả, có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Nam Mỹ. Quả thanh long có ba loại, ruột trắng với vỏ đỏ, ruột đỏ với vỏ đỏ, ruột trắng với vỏ vàng. Hạt thanh long giống như hạt vừng đen nằm lẫn lộn trong ruột. Lớp cùi thịt trong ruột được ăn ở dạng quả tươi, có mùi vị thơm dịu, ngọt vừa phải và cung cấp ít calo. Quả có thể chế biến thành nước quả hay rượu vang. Hoa có thể ăn được hay ngâm vào nước giống như chè.

Ở Việt Nam loại ruột đỏ vỏ đỏ lấy giống từ Đài Loan năm 1988, hiện nay mới trồng thử nghiệm tại Lạng Sơn và Nghệ An. Loại ruột trắng vỏ đỏ được trồng rộng rãi ở các tỉnh như Bình Thuận, Long An, Tiền Giang v.v [2].

Sâu bệnh hại thanh long

Các loại sâu và bệnh hại thanh long thường gặp là: kiến, rầy mềm, ruồi đục quả, thối đầu cành, đốm nâu thân cành, thán thư, tuyến trùng....

Mô tả ruồi

                                 

Ruồi trưởng thành giống ruồi nhà, dài 6-8 mm, màu vàng có vạch đen trên ngực và bụng. Cuối bụng ruồi cái có vòi dài, nhọn dùng để chích vào quả đẻ trứng. Sau khi vũ hóa từ 7-15 ngày, ruồi bắt đầu đẻ trứng. Ruồi sống khoảng từ 20-40 ngày.

Trứng có hình hạt gạo, dài khoảng 1 mm; lúc mới đẻ màu trắng sữa, khi sắp nở chuyển sang màu vàng nhạt. Thời gian ủ trứng từ 2-4 ngày.

Dòi mới nở dài khoảng 1,5 mm, lớn đủ sức dài từ 6-8 mm, màu vàng nhạt. Giai đoạn ấu trùng (dòi) gồm 3 tuổi, kéo dài từ 10-14 ngày.

Vỏ nhộng là kén giả, có hình trứng dài, lúc đầu có màu vàng nâu, khi sắp vũ hóa chuyển sang màu nâu đỏ. Nhộng dài khoảng 5-7 mm, thời gian nhộng kéo dài từ 7-10 ngày [3].

Đặc điểm gây hại

Ruồi chích vào vỏ quả đẻ trứng, một con cái có thể đẻ 150-200 trứng, một quả có nhiều trứng. Dòi nở ra đục vào trong quả gây hại, chỗ vết đục bên ngoài lúc đầu là một chấm đen, sau lớn dần có màu vàng rồi chuyển thành màu nâu. Bên trong quả dòi đục thành đường hầm vòng vèo làm quả bị thối mềm, dễ rụng. Trong quả bị hại thường có nhiều con dòi, khi dòi đẫy sức chui ra ngoài rơi xuống đất hoá nhộng hoặc hoá nhộng trong quả bị rụng. Ruồi thường đẻ trứng và gây hại từ khi quả già đến chín [4].

Các biện pháp phòng trừ

Biện pháp canh tác

Thu hoạch kịp thời không để quả chín quá lâu trên cây.

Thường xuyên thu gom những quả bị rụng đem tiêu hủy để diệt dòi.

Chăm sóc thường xuyên, tỉa bỏ những cành già, cành bị sâu bệnh giúp vườn cây luôn thông thoáng.

Bao quả có tác dụng hạn chế ruồi đục quả. Bao quả sau khi hoa thụ phấn 3-4 ngày.

Không nên trồng ổi trong vườn thanh long vì loại cây này hấp dẫn ruồi đục quả.

Biện pháp sinh học

Sử dụng bẫy dẫn dụ pheromone hoạt chất methyl eugenol

- Nhóm pheromon tổng hợp

- Thuốc như một hoocmon sinh dục, có khả năng thu hút ruồi đực mạnh và quấy rối sự cặp đôi.

- Lượng dùng: dùng từ 1 đến 2 g ai/bẫy. Dùng 40 bẫy/ha

- Cách dùng: chấm thuốc vào một miếng bông, đặt trong hộp nhựa hoặc hộp carton hở hai đầu. Sau đó treo bẫy lên cây với độ cao 1.0-1.5m. Đặt bẫy ở nơi thoáng mát không bị che khuất. Hai tuần thay bông một lần. Đặt bẫy 1-2 tháng trước khi thu hoạch

- Thuốc dẫn dụ có thể hỗn hợp với các hoạt chất trừ sâu khác (Dibrom, Imidacloprid, Naled, Propoxur) để làm tăng hiệu quả sử dụng

Biện pháp hoá học

Hoạt chất Protein thuỷ phân

- Thuốc dẫn dụ cả ruồi đực và ruồi cái

- Lượng dùng: dùng từ 100 đến 120 g ai, pha trong 10 lít nước. Phun 50ml thuốc dung dịch/cây

- Cách dùng: phun thành điểm nhỏ trên tán cây. Tuần phun một lần. Phun sau khi thanh long đậu quả 20 ngày và trước khi thu hoạch 1-1.5 tháng. Không phun trực tiếp lên quả và không phun tràn lan cả vườn (cách 4 cây phun 1 cây).

- Thuốc có thể hỗn hợp với hoạt chất Fipronil để làm tăng hiệu quả sử dụng

 

Biên soạn: Phạm Thị Thuỳ Linh, ACC

 

Tài liệu tham khảo

1.http://www.vinhphucnet.vn/ttkhcn/TTCN/cnmoi/4330.htm

2.http://vi.wikipedia.org/wiki/Thanh_long_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)

3.http://baovethucvat.org/w1/index.php?title=Dacus_dorsalis_(Ru%E1%BB%93i_%C4%91%E1%BB%A5c_tr%C3%A1i_h%E1%BA%A1i_xo%C3%A0i)

4.http://baovethucvathaiphong.com.vn/?pageid=newsdetailsTram&catID=4&id=34

5. http://www.dost-dongnai.gov.vn/KinhteChinhtriXahoi/Tintrongxa/tabid/1062/ChuyenmucId/2/TinxaId/12966/language/vi-VN/Default.aspx

6.http://www.alanwood.net/pesticides/index.html

7.http://sitem.herts.ac.uk/aeru/footprint/en/Reports/8.htm

8.The pesticide manual, 2010

X
Hãy điền tên đăng nhập ở Bảo vệ thực vật cộng đồng của bạn.
Enter the password that accompanies your username.
Đang nạp